اگزوز اخبار دنیای خودرو
انحصار در صنعت قطعهسازی بار دیگر به یکی از مهمترین دغدغههای خودروسازان و مصرفکنندگان تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند وابستگی تولید خودرو به تعداد محدودی از تأمینکنندگان قطعات، نهتنها روند تولید را با اختلال مواجه میکند، بلکه افزایش هزینههای تولید، کاهش عرضه و در نهایت رشد قیمت خودرو در بازار را نیز به دنبال دارد.
بررسیها نشان میدهد در سالهای اخیر تولید برخی قطعات راهبردی خودروهای داخلی در اختیار تعداد محدودی از قطعهسازان قرار گرفته است. این موضوع باعث شده خودروسازان در صورت بروز اختلاف یا اختلال در تأمین قطعات، با توقف خطوط تولید و افزایش خودروهای ناقص مواجه شوند؛ اتفاقی که آثار آن مستقیماً به بازار و خریداران منتقل میشود.
خبر مرتبط :
شوک تازه شورای رقابت و پیامدهای آن برای بازار خودرو
یکی از نمونههای قابل توجه این بحران، توقف بیش از ۵۲ هزار دستگاه خودرو در پارکینگ یکی از خودروسازان بزرگ کشور به دلیل کمبود برخی قطعات کلیدی بود. این مسئله علاوه بر بلوکه شدن سرمایه، موجب کاهش عرضه خودرو، افزایش هزینههای نگهداری و تأخیر در تحویل خودرو به مشتریان شد. در پی این اتفاق، نهادهای نظارتی نیز نسبت به ضرورت تأمین قطعات و جلوگیری از اختلال در زنجیره تولید واکنش نشان دادند.
فعالان صنعت خودرو معتقدند محدود بودن تعداد تأمینکنندگان، قدرت چانهزنی خودروسازان را کاهش داده و ریسک تولید را به شکل محسوسی افزایش میدهد. در چنین شرایطی، هرگونه وقفه در تأمین قطعات میتواند کل فرآیند تولید را تحت تأثیر قرار دهد و هزینههای اضافی را به مصرفکننده نهایی تحمیل کند.
تجربه کشورهای پیشرو در صنعت خودرو نشان میدهد رقابت میان قطعهسازان، نقش مهمی در افزایش کیفیت، کاهش قیمت تمامشده و توسعه فناوری دارد. حضور تأمینکنندگان متعدد باعث میشود تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار خود، کیفیت محصولات، بهرهوری و نوآوری را افزایش دهند؛ روندی که در نهایت به سود خودروساز و مصرفکننده خواهد بود.
کارشناسان بر این باورند که رفع انحصار در صنعت قطعهسازی نیازمند مجموعهای از اقدامات از جمله تسهیل ورود قطعهسازان جدید، حذف موانع غیرضروری برای تولیدکنندگان، حمایت از شرکتهای توانمند داخلی و در صورت نیاز، استفاده هدفمند از ظرفیت واردات قطعات راهبردی است. همچنین نظارت دقیق نهادهای مسئول بر فرآیند تأمین قطعات میتواند از شکلگیری انحصار و بروز بحرانهای مشابه در آینده جلوگیری کند.
با توجه به نقش کلیدی زنجیره تأمین در صنعت خودرو، ایجاد فضای رقابتی میان قطعهسازان میتواند علاوه بر افزایش پایداری تولید، از تکرار توقف خطوط تولید، انباشت خودروهای ناقص و افزایش هزینههای تحمیلشده به مصرفکنندگان جلوگیری کند. بسیاری از کارشناسان معتقدند آینده صنعت خودروی ایران در گرو اصلاح ساختار زنجیره تأمین و کاهش وابستگی به تأمینکنندگان انحصاری خواهد بود.
