اگزوز اخبار دنیای خودرو
تعویض فیلتر روغن خودرو یکی از مهمترین بخشهای سرویس دورهای موتور است. فیلتر روغن وظیفه دارد ذرات فلزی، دوده، رسوبات و آلودگیهای موجود در روغن موتور را جذب کند تا روغن تمیزتر در میان قطعات متحرک موتور گردش داشته باشد. با گذشت زمان، مواد آلاینده در فیلتر جمع میشوند و عملکرد آن کاهش پیدا میکند؛ به همین دلیل، تعویض منظم فیلتر در کنار تعویض روغن اهمیت زیادی دارد.
بررسیهای فنی نشان میدهد که فیلتر روغن معمولاً باید مطابق برنامه سرویس سازنده خودرو و در بسیاری از خودروها همزمان با تعویض روغن جایگزین شود. انتخاب فیلتر مناسب نیز باید بر اساس مدل خودرو، نوع موتور و شماره فنی قطعه انجام گیرد.
مطالب مرتبط :
انواع موتور خودرو؛ راهنمای کامل شناخت پیشرانهها
مبدل گشتاور چیست؟ راز عملکرد گیربکسهای اتوماتیک
قانون ۳۰-۶۰-۹۰؛ راهنمای طلایی سرویس و نگهداری خودرو
در این مقاله، مراحل تعویض فیلتر روغن خودرو را به زبان ساده بررسی میکنیم.
چرا تعویض فیلتر روغن اهمیت دارد؟
روغن موتور هنگام کارکرد خودرو علاوه بر روانکاری قطعات، به کاهش اصطکاک و انتقال بخشی از حرارت کمک میکند. با این حال، در طول زمان ممکن است ذرات ناشی از سایش قطعات، رسوبات احتراق و آلودگیهای مختلف وارد روغن شوند.
فیلتر روغن این ذرات را تا حد زیادی به دام میاندازد. اگر فیلتر برای مدت طولانی تعویض نشود، ظرفیت جذب آلودگی آن کاهش پیدا میکند و ممکن است جریان روغن با مشکل مواجه شود. استفاده از فیلتر سالم و باکیفیت میتواند به حفظ عملکرد مناسب سیستم روغنکاری و کاهش فرسایش قطعات موتور کمک کند.
ابزارهای موردنیاز برای تعویض فیلتر روغن
پیش از شروع کار، ابزار و تجهیزات زیر را آماده کنید:
- فیلتر روغن جدید و سازگار با خودرو
- روغن موتور با گرانروی و استاندارد توصیهشده
- آچار فیلتر روغن
- آچار مناسب پیچ تخلیه روغن
- ظرف جمعآوری روغن کارکرده
- قیف
- دستکش مقاوم
- دستمال یا پارچه بدون پرز
- جک و خرک استاندارد یا رمپ خودرو، در صورت نیاز
- واشر جدید پیچ تخلیه، در صورت توصیه سازنده
برای انتخاب روغن و فیلتر، دفترچه راهنمای خودرو را بررسی کنید. مشخصات روغن، ظرفیت موتور و زمانبندی سرویس ممکن است میان مدلهای مختلف تفاوت داشته باشد.
مراحل تعویض فیلتر روغن خودرو
مرحله اول: خودرو را در محل ایمن قرار دهید
خودرو را روی سطح صاف و محکم پارک کنید. ترمز دستی را بکشید و گیربکس را در حالت پارک یا دنده قرار دهید.
اگر لازم است خودرو را بالا ببرید، فقط به جک اکتفا نکنید و از خرکهای استاندارد استفاده کنید. هرگز زیر خودرویی که تنها با جک نگه داشته شده است قرار نگیرید.
بهتر است موتور کمی گرم باشد تا روغن روانتر تخلیه شود؛ اما موتور نباید بیش از حد داغ باشد، زیرا روغن و قطعات اطراف آن میتوانند باعث سوختگی شوند.
مرحله دوم: محل فیلتر روغن را پیدا کنید
محل قرارگیری فیلتر روغن در خودروهای مختلف متفاوت است. برخی فیلترها از بالای محفظه موتور قابل دسترسی هستند و بعضی دیگر در بخش زیرین یا کنار موتور قرار دارند.
در صورت نامشخص بودن محل فیلتر، به دفترچه راهنمای خودرو یا اطلاعات تعمیراتی مدل خودرو مراجعه کنید.
فیلتر روغن معمولاً یکی از دو نوع زیر است:
فیلتر پیچی یا Spin-on:
بدنه فلزی دارد و بهصورت کامل تعویض میشود.
فیلتر کارتریجی:
درون یک محفظه قرار میگیرد و فقط المان داخلی آن تعویض میشود.
مرحله سوم: روغن موتور را تخلیه کنید
ظرف جمعآوری روغن را زیر پیچ تخلیه کارتل قرار دهید. سپس با آچار مناسب، پیچ تخلیه را بهآرامی باز کنید.
اجازه دهید روغن کاملاً تخلیه شود. ممکن است چند دقیقه طول بکشد تا جریان روغن به حداقل برسد.
پس از تخلیه، پیچ و محل اتصال را بررسی کنید. اگر خودرو از واشر یکبارمصرف استفاده میکند، واشر جدید نصب کنید. سپس پیچ را با گشتاور تعیینشده در دفترچه تعمیراتی خودرو ببندید.
از سفت کردن بیش از حد پیچ تخلیه خودداری کنید؛ زیرا ممکن است به رزوه کارتل آسیب وارد شود.
مرحله چهارم: فیلتر روغن قدیمی را باز کنید
پیش از باز کردن فیلتر، ظرف تخلیه را زیر آن قرار دهید؛ زیرا مقداری روغن از فیلتر خارج میشود.
در بسیاری از فیلترهای پیچی، چرخاندن فیلتر در خلاف جهت عقربههای ساعت باعث باز شدن آن میشود. اگر فیلتر با دست باز نشد، از آچار مخصوص فیلتر استفاده کنید.
پس از خارج کردن فیلتر، محل نصب را بررسی کنید و مطمئن شوید واشر لاستیکی فیلتر قدیمی روی موتور باقی نمانده باشد.
باقی ماندن واشر قدیمی میتواند هنگام نصب فیلتر جدید باعث نشتی شدید روغن شود.
مرحله پنجم: فیلتر جدید را آماده کنید
واشر لاستیکی فیلتر جدید را با مقدار کمی روغن موتور تازه چرب کنید. این کار به قرارگیری بهتر واشر کمک میکند و احتمال آسیب یا گیرکردن آن را کاهش میدهد.
در برخی خودروها، بسته به محل نصب فیلتر، ممکن است بتوان مقدار مشخصی روغن داخل فیلتر ریخت؛ اما این کار برای همه خودروها ضروری یا مناسب نیست. دستورالعمل سازنده را بررسی کنید.
مرحله ششم: فیلتر جدید را نصب کنید
فیلتر جدید را با دست روی محل نصب ببندید. ابتدا مطمئن شوید رزوهها بهدرستی درگیر شدهاند.
پس از تماس واشر با سطح موتور، فیلتر را مطابق دستور درجشده روی بدنه فیلتر یا راهنمای سازنده سفت کنید. در بسیاری از موارد، استفاده از دست کافی است و نباید فیلتر بیش از حد محکم شود.
سفت کردن بیش از اندازه ممکن است به واشر یا رزوه آسیب بزند و باز کردن فیلتر را در سرویس بعدی دشوار کند.
مرحله هفتم: روغن موتور جدید را اضافه کنید
درپوش روغن موتور را باز کرده و با کمک قیف، روغن جدید را بهآرامی داخل موتور بریزید.
مقدار روغن باید بر اساس ظرفیت اعلامشده توسط سازنده خودرو باشد. روغن را یکباره و بیش از مقدار موردنیاز اضافه نکنید.
پس از اضافه کردن روغن:
- چند دقیقه صبر کنید.
- سطح روغن را با گیج اندازهگیری بررسی کنید.
- در صورت نیاز، مقدار کمی روغن اضافه کنید.
پر کردن بیش از حد موتور نیز میتواند مشکلساز باشد. روغن اضافی ممکن است باعث ایجاد کف و اختلال در روانکاری شود.
مرحله هشتم: موتور را روشن و نشتی را بررسی کنید
موتور را روشن کنید و اجازه دهید حدود یک تا دو دقیقه در حالت درجا کار کند.
در این مرحله:
- چراغ هشدار روغن را بررسی کنید.
- اطراف فیلتر روغن را از نظر نشتی کنترل کنید.
- محل پیچ تخلیه را بررسی کنید.
- به صدای غیرعادی موتور توجه داشته باشید.
سپس موتور را خاموش کنید و چند دقیقه منتظر بمانید تا روغن به کارتل بازگردد. سطح روغن را دوباره با گیج بررسی کرده و در صورت نیاز آن را تنظیم کنید.
بهترین زمان تعویض فیلتر روغن خودرو
زمان تعویض فیلتر روغن برای همه خودروها یکسان نیست. نوع موتور، کیفیت روغن، شرایط رانندگی و برنامه سرویس کارخانه در این موضوع تأثیر دارند.
بهترین روش این است که زمانبندی درجشده در دفترچه راهنمای خودرو را ملاک قرار دهید. در بسیاری از خودروها، فیلتر روغن همزمان با هر نوبت تعویض روغن جایگزین میشود.
شرایط زیر ممکن است نیاز به سرویس زودتر را افزایش دهد:
- رانندگی مداوم در ترافیک سنگین
- سفرهای کوتاه و مکرر
- رانندگی در هوای بسیار گرم یا سرد
- حرکت در مسیرهای خاکی و پرگردوغبار
- حمل بار سنگین
- کارکرد طولانی موتور در حالت درجا
نشانههای احتمالی مشکل در سیستم روغنکاری
برخی علائم ممکن است نشاندهنده وجود مشکل در روغن، فیلتر یا سیستم روغنکاری باشند:
- روشن شدن چراغ هشدار روغن
- کاهش غیرعادی سطح روغن
- شنیده شدن صدای غیرمعمول از موتور
- مشاهده نشتی در اطراف فیلتر یا کارتل
- افزایش دمای موتور
- کاهش محسوس عملکرد خودرو
این علائم همیشه به معنی خرابی فیلتر روغن نیستند و ممکن است علت دیگری داشته باشند. اگر چراغ روغن روشن شد، ادامه رانندگی میتواند خطرناک باشد و بهتر است خودرو سریع بررسی شود.
اشتباهات رایج هنگام تعویض فیلتر روغن
استفاده از فیلتر نامناسب
فیلتر باید دقیقاً با مدل خودرو و نوع موتور سازگار باشد. شباهت ظاهری همیشه به معنی سازگاری فنی نیست.
باقی ماندن واشر قدیمی
واشر فیلتر قدیمی باید همراه فیلتر خارج شود. نصب فیلتر جدید روی واشر قبلی میتواند باعث نشتی شود.
سفت کردن بیش از حد فیلتر
محکم بستن بیش از اندازه ممکن است به واشر یا محل اتصال آسیب وارد کند.
استفاده نکردن از روغن روی واشر جدید
خشک نصب کردن واشر میتواند احتمال آسیب یا چسبیدن آن را افزایش دهد.
اضافه کردن بیش از حد روغن
سطح روغن باید در محدوده مناسب گیج قرار داشته باشد و از علامت حداکثر عبور نکند.
دفع نادرست روغن کارکرده
روغن موتور استفادهشده برای محیط زیست آلاینده است. روغن و فیلتر قدیمی را داخل فاضلاب، خاک یا سطل زباله معمولی نریزید و آنها را به مراکز مجاز جمعآوری یا بازیافت تحویل دهید.
چرا باید از فیلتر روغن باکیفیت استفاده کرد؟
فیلتر روغن باکیفیت میتواند عملکرد مناسبتری در جذب ذرات و حفظ جریان روغن داشته باشد. هنگام خرید، به موارد زیر توجه کنید:
- سازگاری با مدل و موتور خودرو
- کیفیت واشر و بدنه
- اعتبار تولیدکننده
- شماره فنی صحیح
- وجود بستهبندی سالم
- خرید از فروشگاه معتبر
فیلتر ارزان و بیکیفیت ممکن است از مواد نامناسب ساخته شده باشد یا عملکرد مطلوبی در شرایط مختلف موتور نداشته باشد.
جمعبندی
تعویض فیلتر روغن خودرو اقدامی ساده اما مهم برای نگهداری از موتور است. انتخاب فیلتر مناسب، تخلیه ایمن روغن، بررسی واشر قدیمی، نصب صحیح فیلتر و کنترل نشتی، مهمترین بخشهای این فرایند هستند.
بهترین زمان تعویض فیلتر را از دفترچه راهنمای خودرو یا برنامه سرویس کارخانه بررسی کنید و در صورت نداشتن ابزار، تجربه یا فضای مناسب، انجام این کار را به تعمیرکار متخصص بسپارید.
نکته مهم: این مقاله جنبه آموزشی دارد. محل فیلتر، نوع اتصال، مقدار روغن و گشتاور پیچها در خودروهای مختلف متفاوت است؛ بنابراین پیش از شروع کار، دستورالعمل رسمی سازنده خودرو را بررسی کنید.
